Platforma X (dawniej Twitter) jest jednym z najważniejszych źródeł informacji w sieci — zarówno w kontekście społeczno-politycznym, jak i kryminalnym.
W postępowaniach przygotowawczych i sądowych treści publikowane w tym serwisie coraz częściej stanowią istotny materiał dowodowy.
Z punktu widzenia organów ścigania oraz biegłych z zakresu informatyki śledczej, istnieją dwie zasadnicze ścieżki pozyskiwania danych z platformy X:
- non-content data – dane techniczne, tzw. metadane (np. IP, logowania, rejestracja),
- content data – treści komunikacji (publiczne posty lub prywatne wiadomości DM).
Poniżej wyjaśniam obie ścieżki krok po kroku – z perspektywy praktyka
A. NON-CONTENT DATA – dane techniczne i rejestracyjne
Co obejmuje kategoria non-content data?
Są to dane niepubliczne, które opisują aktywność konta, ale nie zawierają treści komunikacji. Zalicza się do nich m.in.:
- identyfikator konta (User ID, @username),
- adres e-mail lub numer telefonu powiązany z kontem,
- datę utworzenia konta,
- adresy IP logowań oraz znaczniki czasu,
- informacje o użytych urządzeniach, przeglądarkach, systemach,
- status konta (np. aktywne, zawieszone, usunięte).
W jakich sytuacjach żąda się metadanych?
Wniosek o metadane jest uzasadniony, gdy:
- zachodzi potrzeba ustalenia kto korzystał z danego konta,
- należy potwierdzić lub wykluczyć związek konta z osobą fizyczną,
- konieczne jest zbadanie logów i adresów IP dla ustalenia miejsca logowania lub korelacji między różnymi kontami.
Takie dane mają kluczowe znaczenie w postępowaniach dotyczących:
- znieważenia, gróźb, mowy nienawiści,
- podszywania się pod inne osoby,
- oszustw internetowych lub wyłudzeń.
Jak wygląda procedura pozyskania metadanych?
X udostępnia organom ścigania dedykowany portal: https://legalrequests.x.com
Procedura krok po kroku:
- Zaloguj się lub utwórz konto służbowe w domenie instytucji (np. gov.pl, gov.eu).
- Wybierz typ zgłoszenia: Law Enforcement Request → Non-content Data Request.
- Załącz skan lub plik PDF z oficjalnym wnioskiem (na papierze urzędowym, z podpisem uprawnionej osoby).
- W treści wniosku wskaż:
- nazwę organu, dane kontaktowe,
- podstawę prawną (np. art. 218 §1 k.p.k., art. 20c ustawy o Policji, art. 10 ustawy o ABW i AW itp.),
- dane identyfikujące konto (URL, @username),
- okres, którego dotyczą dane,
- rodzaj żądanych informacji (np. logi, adresy IP, dane rejestracyjne).
- W praktyce X wymaga, aby wniosek został przesłany w języku angielskim i zawierał adnotację: „This request concerns non-content data only.”
Gdzie trafia wniosek?
Dla użytkowników z Unii Europejskiej dane przetwarza:
X Internet Unlimited Company
One Cumberland Place, Fenian Street, Dublin 2, Ireland
Zabezpieczenie danych (Preservation Request)
Organ ścigania może wystąpić do X o tymczasowe zabezpieczenie danych na okres 90 dni (Preservation Request).
Takie działanie pozwala zapobiec ich usunięciu do czasu uzyskania właściwego postanowienia procesowego.
Forma i zawartość odpowiedzi
W odpowiedzi organ otrzymuje dane w formatach CSV lub JSON, które mogą obejmować:
- listę logowań (adresy IP, daty, systemy operacyjne),
- dane kontaktowe przypisane do konta,
- historię zmian konta,
- czasem także informacje o urządzeniach i przeglądarkach.
Tego rodzaju dane pozwalają analitykowi lub biegłemu odtworzyć wzorzec aktywności i powiązać konto z konkretnym użytkownikiem lub urządzeniem.
B. CONTENT DATA – treści komunikacji
Dwa typy treści
W przypadku X należy rozróżnić dwa zakresy danych treściowych:
- Treści publiczne – widoczne dla wszystkich użytkowników (posty, tweety, komentarze, reakcje, multimedia).
- Treści niepubliczne – prywatne wiadomości (Direct Messages), dane z kont zabezpieczonych lub usuniętych.
Treści publiczne – dostępne bez wniosku
Treści publiczne można legalnie pozyskać bezpośrednio z platformy X, ponieważ są jawne.
Organ ścigania lub biegły może je:
- pobrać ręcznie,
- zabezpieczyć przy użyciu specjalistycznych narzędzi (np. narzędzi klasy OSINT lub forensic),
- zarchiwizować w sposób zapewniający integralność (zrzuty ekranowe, raporty HTML, eksport CSV, sumy kontrolne hash).
Takie działania nie wymagają zgody X, ponieważ dotyczą treści publicznych.
W praktyce pozwalają udokumentować np. komentarze zawierające zniewagi, groźby, nawoływanie do nienawiści lub inne wypowiedzi istotne dla sprawy.
Treści niepubliczne – wiadomości prywatne (DM)
Treści prywatne są objęte tajemnicą komunikacji i mogą być udostępnione wyłącznie na podstawie decyzji sądu lub właściwego wniosku międzynarodowego.
Organy ścigania w Polsce mogą uzyskać takie dane poprzez:
- Europejski Nakaz Dowodowy (EIO) – w relacjach wewnątrz UE,
- wniosek MLAT (Mutual Legal Assistance Treaty) – w relacjach z USA, gdzie znajduje się X Corp.
Wnioski kieruje zazwyczaj:
Prokuratura Krajowa – Departament Współpracy Międzynarodowej, Warszawa
o pozytywnej weryfikacji X przekazuje dane w formie zaszyfrowanej, najczęściej jako archiwum ZIP lub P7M.
Typowe pliki przekazywane przez X w ramach content data:
- messages.json – treść wiadomości z datami, nadawcami i odbiorcami,
- user_profile.json – dane konta i jego parametry,
- media.csv – metadane załączników (zdjęć, nagrań),
- connections.csv – informacje o relacjach między użytkownikami.
Porównanie obu ścieżek
D. Dobre praktyki zabezpieczenia danych
Bez względu na tryb pozyskania danych należy dokumentować sposób pobrania i źródło (URL, data, czas, narzędzie),utrwalać materiał w formie nieedytowalnej (PDF, CSV, JSON),potwierdzać integralność danych za pomocą sum kontrolnych (hash SHA256 lub MD5),opisywać czas, kontekst i zakres pobrania w notatce służbowej lub opinii biegłego.
Tak przygotowany materiał dowodowy ma wartość procesową i może być bezpiecznie wykorzystany w postępowaniu.
E. Podsumowanie
Współpraca z platformą X w sprawach karnych przebiega dwutorowo. Dane techniczne i rejestracyjne (non-content) – uzyskiwane przez organy ścigania w drodze formalnego wniosku przez portal legalrequests.x.com. Treści komunikacji (content) – dostępne publicznie mogą być zabezpieczone samodzielnie przez organ lub biegłego, natomiast dane prywatne wymagają ścieżki sądowej lub międzynarodowej (EIO / MLAT).
W praktyce większość analiz prowadzonych przez biegłych w Polsce opiera się na publicznie dostępnych treściach, które można pobrać i utrwalić w sposób bezpieczny, z zachowaniem zasad informatyki śledczej.
W ramach działalności biegłego sądowego z zakresu informatyki śledczej oferuję wsparcie dla organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości w zakresie pozyskiwania, analizy oraz zabezpieczania danych z platform społecznościowych, w tym X (dawny Twitter), z zachowaniem wymogów procesowych i zasad informatyki śledczej.
Dysponujemy również dedykowanym narzędziem do przeglądania i analizy dużych zbiorów danych, które znacząco usprawnia proces klasyfikacji i oceny treści pod kątem ich znaczenia dowodowego.
Zapraszam do kontaktu.